Page 114 - Dünya Eğitimine Yön Verenler - I

Çalışmasına yönelik hangi eleştiriler olursa olsun Bernstein’in çalışması-
nın eğitim sosyolojisindeki önemli konuları araştırmaya yönelik en sürdürü-
lebilir ve güçlü girişimlerden birini temsil ettiği inkâr edilemez. 40 yıl önce,
Bernstein basit ancak büyük bir konuyla başlamıştır: çalışan sınıfın eğitimsel
potansiyelinin israfını önleme yöntemlerinin bulunması. Eğitilebilme prob-
lemi, kod teorisinin geliştirilmesine öncülük etmiştir. Kod teorisi eğitim eşit-
sizliğine yönelik güçlü ve itilaflı bir bakış açısına sahip olmasına karşın, okul-
larda neyin olup bittiğine ve bu uygulamaların sistematik olarak sosyal sınıf
avantajları ve dezavantajları ile nasıl ilişkilendirildiğine yönelik bir anlayışı
yeterince sağlayamamıştır. Makro ve mikro arasında daha fazla bağlantı kur-
mak amacıyla Bernstein 1960’lı yıllardan beri sınıflandırma ve çerçeveleme
kavramları ile başlayıp eğitimin daha sistematik “ne” ve “nasıl” ana hatlarıyla
devam eden pedagojik söylev ve uygulamalarına ilişkin bir model üzerinde
yoğunlaşmıştır. Bir bütün olarak ele alındığında Bernstein’in çalışması kodla-
rın, pedagojik söylev ve uygulamanın ve onların sembolik kontrol ve kimlik
ile bağlantısına ilişkin sistematik bir analiz temin etmiştir.
Sonuç: Bernstein’in Eğitim Araştırması Üzerindeki Etkisi

Bernstein sosyal eğitim araştırması üzerinde çok derin bir etkiye sahip ol-
muştur. Teorilerini test etmeye yönelik Amerika ve başka yerlerdeki deneysel
araştırma yıllarına dikkat çekmiştir. Londra Eğitim Enstitüsü Üniversitesin-
deki kendi doktora öğrencileri ve diğerleri tarafından yürütülen araştırmalar
Bernstein’in çalışmasının spesifik yönleri vasıtasıyla iş bölümü, aile ve okul-
laşma arasındaki ilişkilere yönelik bilgimize katkıda bulunmuştur. Pedagoji,
Sembolik Kontrol ve Kimlik adlı son kitabında detaylı ve kapsamlı bir ünitesinde
Bernstein, kod teorisine ilişkin tarihi bir tartışma başlatmış ve teorisini test
etmeye yönelik deneysel çalışmanın bir kısmını ana hatlarıyla sunmuştur.
1960’larda ve 1970’li yılların başlarında söz konusu araştırma Bernstein’in
doktora öğrencileri tarafından tez çalışması olarak yürütülmesi sebebiyle ken-
disinin idare ettiği Eğitim Enstitüsü Sosyoloji Araştırma Birimi Bernstein teo-
rilerinin ana test alanı hâline dönüşmüştür.

Bernstein’in çalışmasının esası sosyal sınıf, aile ve okul arasındaki karşılık-
lı ilişkileri inceleyen bir kod teorisi geliştirmekti. Bernstein farklı aile tiplerini
ölçmek ve onları sosyal sınıf farklılıkları ile ilişkilendirmek için İletişim ve
Kontrol Endeksi geliştirmiştir. Bernstein’e göre orijinal endeks kabataslak ve
aldatıcıydı bu yüzden o daha doğru ve hassas bir ölçüm geliştirmek istemiştir.
Deneysel araştırmaya dayalı olarak Bernstein ve Jenny Cook-Gumperz aile-

112 • DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER • 113