Page 127 - Dünya Eğitimine Yön Verenler - I

kendi deneyimini insanın büyük toplumlardaki özerkliği hakkında sorular
sormak için kullanmıştır. Uygarlığın bize eskiden daha çok özgürlük sağladı-
ğı gelişimi hakkında konuştuğu “ön söz”de şöyle yazmıştır:
“Nesiller boyu insanların gösterdiği çabayla elimizde bu kadar bilgi var-
ken hayatın anlamının bizden kaçması ne kadar da şaşırtıcı. Sahip olduğu-
muz özgürlükler her zamankinden fazla ama birçoğunun ortasında sabırsız
bir şekilde dururken, çoğumuz her zamankinden fazla bizden kaçan öz far-
kındalığı arzuluyoruz. Özgürlüğe kavuştuğumuzda bizi boğan sosyal güçler-
den korkarız ve bu korku dünyanın bütün bölümlerinden bize doğru geliyor-
muş gibi görünür.”

Bettelheim hızla değişen dünyanın beklenmedik sonuçlarıyla savaşmak
için şöyle demiştir: “Artık kalbin sebeplerini aklın sebeplerinden ayıramayız.
Cesaret eden kalp mantığı kendi yaşayan sıcaklığı ile mantığın simetrisi sev-
giyi ve hayatın nabzını kabul etmek için yol vermek zorunda bile olsa yen-
mek zorundadır.” Bettelheim hiçbir zaman duyguların önemini unutmamış-
tır. Mantığın tarihinde eğitilmiş biri olarak hayatının çalışması bize mantığı
duygularla bilgilendirmemizi öğütlemekten oluşmuştur. Bu da hümanistik
psikolojinin en önemli maddesidir.
Psikanaliz Bettelheim’ın kamplarda ölümden kaçmak için hayatta kalma
stratejileri için ilham kaynağı ve The Informed Heart’ı yazarken attığı demir
olmuştur. Sayısız olayı ezberleyerek, hapishane gardiyanlarının motivasyon-
ları üzerine konuşarak Nazileri çalışırken nasıl gizlice izlediğini okurlarıyla
paylaşmıştır. Bettleheim mahkûmlardaki kişilik bozuklukları süreci hakkında
zihinsel notlar alarak kendi aklını kurtarmıştır çünkü aklının işlevi sessizce
rejimin aklını bozup kişiliğini uyumlu hâle getirmeye çalışan teşebbüslerine
karşı gelmiştir. Yıllar sonra ortojenik okulu yaratarak Naziliği alaşağı etmiş-
tir. Kamplarda insanların kişilikleri onları robot hâline getirecek şekilde şekil-
lendiriliyordu. Ortojenik okulda hayat çocuğun özerkliğe ulaşmasını teşvik
edilecek şekilde her detayıyla yapılandırılmıştır. Bettleheim kendi travmatik
deneyimlerinden sosyal yapının kişilik gelişimini etkilemedeki gücünü an-
lamıştı ve onun için kimliksizlikten yenilenmiş özgerçekleşmeye geçişi, kişi-
sel bir metamorfozu temsil eden o olayları ortojenik okul hayatında tersine
çevirene kadar rahat etmeyecekti. Onun ortojenik okulu çocukları psikolojik
taraftan çıkarıp iç benliklerini diriltiyor, böylece çocuklar topluma geri döne-
biliyorlardı.

126 • DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER • 127