Page 44 - Dünya Eğitimine Yön Verenler - I

istememek olan bir kişi hayal edemiyorum.” ifadeleri ile ortaya koyar. Burada
hümanist eğitim anlayışı doğrudan bir uygulama alanı bulur. O da okumanın
ne okul için ne de elit olmak için olmadığıdır. Herkes okumalıdır ve her şeyi
okumalıdır. Alain burada kendisini edebiyatın kıyaslama kültürünü empoze
ettiren bir durumda görmez. Aksine bu tür kitaplarla ilgili olarak okuyucuyu
rahatlatmak için içeriklerinin bilgiye yeteri kadar uzak ve yeteri kadar yakın
olduğunu belirtmiştir.
Alain öğretimi savunurken okulla ilgili geleneksel bir eleştiriyi ortaya ko-
yar. Okulun kalbi yoktur. Diğer bir deyişle o, eğitime daha yukarıdan bakar
ve öğrencinin duyuşsal gelişimine vurgu yapar. Bu geleneksel eleştiri ile ilgili
Alain’in iki cevabı vardır. Birincisi, Alain sevgiyi onun tuhaf içsel ayrımından
farklı ele alır. Eğitim hisler üzerine temellendirilmiştir: Kolayca sevgi üzeri-
ne temellendirildiği gibi karşıtlıklar üzerine de temellendirilebilir. Duygular
kısa zamanda baskıcı olabilir ve öğretmen aniden pozitif hislerden negatif
hislere geçebilir. Bütün bunlar gerçekleşmeye yüz tutmuş kuralsızlıklar ya da
bazı öğrenme güçlüklerinden olabilir. İkinci olarak Alain çocuğun bu duygu-
lara kapılmasını etkileyen ya da koşullandıran şeylerden şüphe duymaz. Bir
başka deyişle çocukları, onların bireyselliğini reddederek sevmenin bir yolu
vardır. Diğer taraftan onları sevmiyor gibi görünen ama onlara saygı ve gü-
ven duyan bir yol da vardır. Bu iki itirazın arkasında Kant felsefesindeki ya-
sallık ve erdem arasında yapılan ayrımın olduğunu kolayca görebiliriz. Diğer
rasyonalistler gibi Alain’e göre de ahlak, bir kişinin özel hayatını ilgilendirir.
Okul gibi ahlaki değerler üzerine organize edilecek tüm gruplar yozlaşarak
bir terör saltanatına dönüşme riskini taşır ki biz buna günümüzde totalita-
rizm diyoruz. Eğitim ahlaki bir mesele değil, hukuki bir meseledir. Çocuklarla
öğretmenler arasındaki ilişkiler ahlaki hisler üzerine düzenlenemez. Bu tür
ilişkiler duygusal ilgi ve alakadan ziyade karşılıklı anlaşma, kontrat gibi yasal
bir zemine oturtulmalıdır. Alain’e göre öğretmenler gerçekten kalpsiz olmalı-
dır. Ancak öğretmenler çocuklara karşı kayıtsız da olmamalıdır. Öğretmenler
eğitimin temel amacı olarak çocukların özgürlüğünü görmeli ve çocuklarla
ilgilenmelidir.
Öğrenci Başarısızlığı ve Eğitim Metodu
Eğer okullarda okutulacak dersler birey ve onun çevresi temelinde oluşan
ihtiyaçlara göre belirleniyorsa (Bu ihtiyaçlar hem fiziksel hem de duyuşsal
olabilir.) açıktır ki böyle bir eğitimin herkes için zorunlu olması gerekir. Ala-
in “Hangi konunun öğretilmesi gerektiği meselesini ailelere bırakmayı komik

42 • DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER • 43