Page 49 - Dünya Eğitimine Yön Verenler - I

henüz sorgulanmamış/meydan okunmamış eğitim tipleri hakkında yazar-
ken durum böyle idi. Böyle bir durumda irade başarı için temel şart olarak
öne çekilebilir. Ancak okulun temel işlevi çocukları iş dünyasına hazırlamak
olarak ele alındığında farklı bir durum ortaya çıkar. Bu durumda okulun ge-
nel eğitimi sağlama işlevi, toplumun faydacı taleplerini karşılamaktan çıkar.
Bu durumda okulda öğrencinin başarılı olması için yegâne şart olan irade-
nin gelişimi ile bağlantı kurabiliriz. İrade, okul ve öğrenci arasındaki, oku-
lun amaçları ve yöntemlerle ilgili daha önemli anlaşmaya bağlıdır. Günümüz
sanayi toplumlarında okul çağının bir bölümü için bu anlaşma eğer ortadan
kalkmamışsa zayıflamış görünüyor. Günümüz toplumlarında okulların ihti-
yaçları sorgulanabilir durumdadır. Bu sebeple çalışma yöntemleri tartışmasız
kabul edilen okullar artık tüm öğrencilerini destekliyor sayılamazlar. Burada
okulların değişmesi gerektiğini söylemiyoruz. Sadece Alain’in göremediği ve
onun tavsiyeleri üzerine çözülemeyecek bir probleme işaret etmek istiyoruz.

Alain’in eğitimle ilgili görüşlerini ele alırken iki sonuca ulaştık. Birincisi,
öğrenci başarısızlığı ve öğretim metotlarında gördüğümüz gibi onun eğitim
felsefesinin tarihe geçtiğidir. Alain’in tavsiyelerinin onun yaşadığı dönem için
geçerli olduğu, günümüz koşullarında ise onun görüşlerinin marjinal kaldığı-
nı düşünüyoruz. Örneğin okul başarısızlığının sosyal yönlerine ve çocukları
okula bağlayan örtük anlaşmanın çöküşüne öncelik veren yeni olguların or-
taya çıkması gibi hususlar değişmiştir. Alain’in tavsiye ettiği eğitim metotları
artık geçerliliğini yitirmiş ve çağ dışı kalmışsa da Alain’in eğitimin prensiplerini
ele aldığı felsefesinin hâlâ geçerli olduğunu düşünüyoruz. Toplumun yükse-
len taleplerinin devlet eğitimi aracılığı ile karşılandığı bir dönemde Alain Pro-
pos sur l’éducation (Eğitim Hakkında) adlı eserinde kulak vermemiz gereken
eleştirel bir felsefeyi savunmaktadır. Alain, okulu bir sanayi kapısı yapmakta
aceleci davranan reformculara eğitimde takip edilmesi gereken aşamalar ol-
duğunu ve okulu iş hayatına açma yönündeki arzularımız yüzünden onu yok
etmememiz gerektiğini hatırlatır. Çünkü akılları eğitmeden iyi bir toplum ve
insanlığa ulaşmak mümkün değildir. Benzer şekilde akılları eğitmeden iyi bir
mesleki eğitimde olmaz. Alain bunun yanı sıra genel anlamda insanların ve
elbette çocukların dış etkilerle şekil verilmesi gereken hammaddeler olmadı-
ğını da hatırlatır. Eğitim insanların yaşamında hiçbir zaman dışsal müdaha-
lelerle birey yetiştiren teknik işleyişlerle karşılaştırılmayacaktır. Eğitim daha
çok bireylerin kendi kendilerini yetiştirdiği uygulama süreci olarak kalacaktır.
Böyle bir eğitim anlayışının artık devrimci bir yanının olmadığı açıktır.
Zaten Alain böyle bir misyonu açık bir şekilde reddeder. Ona göre devrim-

48 • DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER DÜNYA EĞİTİMİNE YÖN VERENLER • 49