Page 366 - İçtimai Mektep

3 5a
son içtimaiyatla Duıkheim demokratik harsın
bir bakıma mümessilleridir. Yine bu itibarladır
ki bir Henri Poincarre, bir Boutroux, bir Au
jruste Comte ilmin ve felsefenin demokratik
hareketini hazırlıyan mübeşşirlerdir,, [İl.
Bu satırlarda görülüyor ki yeni milletlerde
ilim ferdî bir meşgale ve lâboratuvar mevzuu
halinden çıkmış içtimai bir müessese yerme
reçmiş, âlemşümul bir tabiat ve rol almıştır.
Yeni nesillerin ilim malûrnatiyle değil, ilim ka-
fasiyle teçhizi millî bir ehemmiyet kazanmıştır.
Eski mutekit ve zahit yerine, şimdiki müspet
kafalı ve lâyık geçmiştir. Bir AvrupalIyı Avru­
palI olmıyandan ayıran temelli bir fark da işte
bu ilmiliktir. Maddiyat, hayatiyat, ruhiyat ve
içtimaiyat ilimlerinin öğretim sahasında gitgide
artan itibarı, tecrübi öğretim usullerine verilen
şerefli mevki, lâboratuvar hayatının n kışafı
bütün bunlar İlmî harsın istilâsını gösteriyor.
Fakat İlmî harstan maksat nedir ? önce de bahse
mevzu olduğu gibi talebenin kafasını ilmin son
nıûtalariyle teçhiz etmek midir? Bunun ne ka­
dar yanlış bir yol olduğunu göstermiştim. Gaye
ilim kafasının, ilim ve âlim zihniyetinin teşek­
külüdür. Bunun nasıl mümkün olacağını âlim
üzerinde yaptığımız sosyo psikolojik müşahede
bize göstermiştir. Bu mahsul ancak gerçek
ilim adamının hayatını velev ufak mikyasta ol­
sun taklit ve temessül etmekle elde edilebilir.
Gerçek bir ilim muhiti içinde, gerçek teknikle
çalışan, gerçek bir ilim adamının hayatına ihti­
yaç vardır. İçtimai Mektep’irı yapmak istediği
okula ilmi, ilmin «terbiyevi» öğretimini sokmak
(11 İsn^avuTHakkı, Demokrasi ve Sanat, S. 5 6 -5 7