Page 117 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitimi Kuruluşlar ve Tarihçeler

BİRİNCİ BÖLÜM

I — Maarif teşilâtı ne demektir? Bu teşkilâtın dayandığı
Toplumsal ve Hukuki temeller.

Maarif, (marifet) in çoğuludur. (Marifet) in lügat anlamı
da «bilmek, bilgi ve tanımak* tır.
Terim anlamına gelince: “Ruhbilim, yönünden marifet,
aralarına yokluğu andıran bir gizlilik giren iki algıdan İkin­
cisidir. Burada ikinci algıdan maksat, şudur: Bir konu hak­
kında bilinçte bir bilgi var olmuş; sonra orada gizli bir
halde kalmış, daha sonra da bilinçte yine belirmiş; tin de
onu tanımış. İşte marifet, bu ilk bilgiyi, tekrar belirişinde
tanımaktır.
Tanzimatçılar, Maarifiumumiye Nezaretini kurarken ve
Maarifiumumiye nizamnamesini yaparken “Maarif,, i - fran-
sızca “Maarif Nezareti,, demek olan “Ministre de l’instruction
publique, deki - “Instruction,, a karşı kullanmışlardı. Bu
fransızca kelimenin lügat anlamı da “öğrenim, öğretim,
eğitim, adam yetiştirmek, tir. "Um um iye, de “kamusal
(âmme) - publique, demektir. “Kamu maarifi, ise, devlet hiz­
metleri arasında yer alan maariftir.
Eğitimin bir tikesi demek olan öğretimin konusu, anlık-
sal gelişmdir ve bilgilerin bir insandan başka bir insana
geçirilmesidir, öğretim, eğitimin birinci derecede ve başlıca
öğesi değil, salt bir tikesi olabilir. Çünkü: bir insan, anlağın­
dan ziyade ırasiyle, yüreğiyle ve alışkanlıklariyle değerlenir.
Bununla beraber öğretimin, eğitim için temelli bir tike
olduğunda da şüphe yoktur. Çünkü düşünce; insanı belirten
ve seçiklendiren bir yetidir. Uygarlık da düşünceden doğan
bilgilerin eseridir. İşte bunun için öğretimde iki ceph var­
dır; biri anlıksal eğitim, öteki de “yetiştirmek, tir: İnsan,
hem çok bilmeli, hem de doğru hüküm verebilmelidir.
Fakat bunların ikisi birşey sayılmaz; çünkü çok bilmek,
daima “doğru hüküm verm ek, demek değildir. Bunun için