Page 259 - Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitimi Kuruluşlar ve Tarihçeler

2 3 1

rarlaştırılmıştı. Ancak ilkin, daha önce bu kalemlere alınmış
bulunanlar için, rüştiye derecesinde bir programla ve “Mek­
tebi maarifi adlî,, adıyla bir mektep açılmıştı ki bu birinci
rüştiyeyi sırf görev yönünden orta öğretim için de bir baş­
langıç sayabiliriz. (1838)
1845 te kurulan Maarif Meclisi muvakkati tarafından ya­
zılan ilk lâyhada da öğretim, Sıbyan mektepleri, rüştiye mek­
tepleri, Darülfünun olmak üzere üç dereceye ayrılmakta ve
“mekâtibi umumiye,, nin bu üç dereceye göre nızamat ve
talimatını vücuda getirmek üzere bir “Daimi Meclisi Maarif,
teşkili teklif olunmaktaydı. Bu meclis teşkil edilmiş, Mekâ­
tibi umumiye Nazırlığı da kurulmuş olmakla beraber birden
fazla rüştiye açılmasına ancak (1847) de başlanabilmiştir.
• Rüştiyenin üstünde ve yalınız görev yönünden değil,
programca da orta öğretim derecesinde olarak açılan ilk
okul, (Darülmaarif) tir (1850). Bu okulun binası, Bezmi
Alem Valide Sultan tarafından yaptırılmıştı. Darülmaarif “Me­
kâtibi rüşdiyeye mahsus ulum ve fününun mafevkinde ola­
rak tahsili fenni kitabete medar olacak bazı fünun ve maarif
talim ve taallüm olunmak ve derdesti inşa olan Darülfünun
enbiyesinin dahi bilûtfihilkerim husni hitamından sonra ge­
rek oraya ve gerek aklâmı feyz ittisamı şahaneye alınacak
şakirdana mahreç olmak üzere,, kuruluyordu. Artık bundan
sonra “aklâmın mahreci işbu mektep ile Mektebi Maarifi
Adliye olacağından badezin anlardan başka yerlerden ka­
lemlere kimse alınmayıp yalınız ulumi matlûbeyi tahsil et­
miş olup ta imtihana girerek şehadetname istihsal edenlerin
alınması caiz olması ve mektebi mezkûrun nizamatı, ayniyle
Maarifi Adliyede dahi icra olunması ve esnayı imtihanda
herkesin evlâdı müsavi ve siyyan tutularak ve kata hatır ve
taraf gözetilmiyerek matlûba tevafuk edenlerin alınması ka-
rargir, olmuş ve Padişah ta bu kararı uygun bulmnştu.
Okulun öğretim süresi üç seneydi. Îdadî kısmı da vardı.
Bu kısmı Kapalı Fırın yanında Yeşil İmarete bitişik Yeşil
mektep denilen binada bulunuyordu. Sultan Abdülmecit,
binası, anası tarafından yaptırılan ve onun adına kurulan Darül
maarifin açılış törenine Şehzade Murat Efendiyle Fatma Sul­
tanı da ellerinden tutarak birlikte getirmiş ve kendisini kar-
şılıyan Vükelâ arasında Mekâtibi Umumiye Nazırı Kemâl