Page 474 - Öğretmen Ansiklopedisi ve Pedagoji Sözlüğü I
P. 474
4 6 1
uzunlukları bir metreyi bulanlar var smda ve altındadu-. Ondan döıt de
dır. Duygular veya emirler bu bu fa daha ufaktır. Vücudun normal
uzantılar vasıtalıyla nörondan nöro bir şekilde durmasını, vücut hare
na geçerek iletilirler. Üç türlü nöron ketlerimiz arasında uyguluğn, düzen
vardır; A. Duyusal uörooJar: Dışa liği ve vücudun muvazenesini sağ •
rıdan gelen uyarımları merkeze ile lar. — Omurilik soğan : Beyin ile
tirler. B. Devinsel nöronlan Merke omuriliği birleştü-ir. Merkezi sink
zin emirlerini vücuda götürürler. C. sisteminden çıkan sinirlerin bir kıs
Birleştirici nöronlar : Sinir sistemi mı burada ç'aprazloşır. Merkezî si
nin muhtelif parçalunoı birbirine nir sisteminde sağdan çıkan sinirler
bağlarlar. — Sinir sistemi santral
vücudün sol yarısına, soldan çıkan
ve çevresel olmak üzere ikiye ayrı -
lar sağ yarısına giderler. Solumaya
hr: Sinir sisteminin kafatası hoşluğu
ve dolaşıma etkili çok önemli bazı
ve omurga kanalı içinde bulunun merkezler de burada bulunur. Bun
kısmına santral sinir sistemi, bunun
ların bulunduğu yere cHayat düğü
dışında olan kısma da çevresel sinir
mü» adı verilir. Burasının tahribi
istemi denir. — 1. Santral sinir sK-
veya hasarı çok anî olarak ölüme
temi: Beyin, beyincik, omurilik so
sebep olur. — Onmrillk : Omurga
ğanı ve omurilikten ibarettir. __Be kanalı içinde parmak kalınlığında
yin; ICafatası boşluğunda, etrafı ö- bir organdır. Omurilikten vücuda
zcl zarlarla çevrilmiş, dış etkilere dağılan duysal vc dcvinscl sinirler
l^arşı çok iyi korunmuş, sinir sıste- çıkar. Omurilik, organlara yapılan
tninin en hassas ve karışık organı uyarımları beyne, beyinden verilen
dır. Ağırlığı erkeklerde 1360 gr. dır. emiHcri organlara iletir. Ayrıca is
l^ûdmlardu biraz daha ufaktır. In- temsiz hareketleri idare eder, ref -
san, bütün canlılar içinde vücut a- leks olayında önemli rol oynar. —
İırlığına nispetle tam olarak geliş - II. Çevresel sinir sLstemi: Santral si
en büyük beyne sahip olan can nir sisteminin kafatası içinde kalan
lıdır. (Vücut ağırlığının kırkda biri). kısmından çıkan 1 2 çift, omurilik-
İnsan, diğer canlılar arasında eıişti- den çıkan 31 çift sinirden ibarettir.
&i üstün durumu bu hale borçludur. Bu sinirler ikiye ayrılırlar; Vücu -
Beynin üzerinde bir takım girinti çı- dun muhtelif yerlerinden gelen sinir
liintılar vardır. En karışık ruhsal ve ler uyarımları santral sinir sistemi
«inirsel etkinlikler beyin tarafından ne iletirler. Bunlara duyusal sinirler
yünetilir: Düşünce ve duygu, yaz - denir. Merkezden vücuda dağılan si
konuşma, görme, işitme, ezber nirler ise merkezin verdiği emirleri
leme, his ve istemli hareket v.s.... gi- vücuda vc organlara iletirler. Bun
Bi. Her işlevin, beyinde kendisine lara da devinse! sinirler adı verilir.
ıtiahsus bir merkezi veya merkczlc- Birinciler merkezcil, İkinciler merkez
vardır. — Beyincik: Beynin arka • kaç sinirler diye de isimlendirile
