Page 335 - İçtimai Mektep

3 2 7
münzevi unsurlar değildir. Bütün bu unsurlar
tek ve yekpare olan müşahhas bir hayatın
manzaralarıdır. Ne yapmalı ki bu inhilâl olma­
sın? Tek ve canlı olan hayatın meziyetlerini,
kuvvetlerini tek ve canlı hayatı olduğu gibi ya­
şatarak ver.melidir. içtimai Mektep’te yapmak
istediğim budur. içtimai Mektep’te Peztalozzi’nin
uzviyet hadsi, Froebel’in yaratıcı insan telâkki­
si, Montessori’nin insani bir muhit hadsi hep
vardır. Fakat bütün bunlar örgün bir • halde
vardır.

MÜTEADDİLER KARŞISINDA
İÇTİMAİ MEKTEP

Pestalozzi’de yaşama hakkını taşıyan canlı
sezgi nedir? Tekâmülün hareket hayaline hepsi
mümkün olmıyan uzvi telâkkisi değil mi? Hal­
buki Pestalozzi bu uzviliği «basitten mürekke
be, yakından uzağa» diyerek riyazi bir intizam
ve tedriç mefhumuna hapsediyordu, içtimai
Mekteb’in yaptığı şey bu «uzvi tekâmül» fikrini
«yaratıcı tekâmül» fikrine kadar yürütüp peda­
gojiyi en yeni bir felsefe olan Bergson’culukla
birleştirmektedir. O zaman Pestalozzi ananesine
giren bu mantıki düsturlar yerine birtakım
yenilerini koymak lâzım geliyor. Ezcümle «ba­
sitten mürekkebe» düsturu yerine «yaşanması
şimdilik m. mkün olan mürekkepten yaşanma­
sı daha sonra mümkün olan mürekkebe doğru»
demek lâzımdır. «Yakından uzağa doğru» düs
turu yerine «şahsiyeti şimdilik alâkadar eden
mevzudan şahsiyeti daha sonra alâkadar eden
mevzua doğru» demek lâzımdır. Bu suretle