Page 112 - Türkiye'de Eğitim Bilimleri Tarihi Üzerinde Bir Araştırma

84 TÜRKİYE’DE EĞİTİM BİLİMLERİ TARİHİ

olduğu bu zamanda hiçbir meslek, ona hizmet edenlere, öğretmenlik de­
recesinde, şan, şeref ve yükselme vermeyecektir.’’^ )
“Hususi Hayat ve Meslekî Hayat’’ başlıklı bir konferansında da öğ­
retmen adaylarına şu tavsiyede bulunmuştur:

“İnsan için özel hayat ile meslekî hayatı birbirine karıştırmamak ge­
rektir; fakat, bunlara, paralel bir yön vermek, bunlar arasında bir uy­
gunluk, bir uyum sağlamak da gereklidir. Denilebilir ki, hayatın özel ve
meslekî dönemleri arasında, bir müzik parçasını oluşturan şeyler ara-
sındakine benzer bir ilişki ve uygunluk bulunmalıdır. Nasıl ki, bir müzik
parçasını oluşturan ve birbirini izleyen şeyler - birbirinden farklı ol­
makla birlikte - birbirine uygun olursa, hayatı oluşturan uğraşlar dizisi -
resmî uğraşlar ve evdeki özel uğraşlar - da böylece hem birbirinden fark­
lı ve hem de birbirine uygun olmalıdır.’’C<)
Sâtı Bey, beş konferansını topladığı “Vatan için’’ adlı kitabında da
şu görüşleri ileri sürmüştür:
“Vatan sevgisi, muhakeme ve düşünme sonucu değildir ve ol­
mamalıdır. Onun için, zihinsel muhakeme ve düşünceleri ‘insan Va­
tanını sevmelidir’ gibi öğütlerin, vatan eğitimindeki payları pek azdır.
Böyle muhakeme ve öğütler, vatan sevgisini doğuramaz. Onlar, yalnızca,
başka nedenlerle oluşmuş olan vatan sevgisini aydınlatmaya ve kuv­
vetlendirmeye yardım ederler. Bu, vatan eğitiminin en önemli kuralıdır.
Vatanseverlik telkin etmek için, öğütlerden, çok semere (verim) bek­
lememeli; çocukların kalbine, annelerine karşı nasıl tedrici (yavaş
yavaş, ağır ağır) ve içgüdüsel bir sevgi doğunıyorsa, yurtlarına karşı da
öylece tedrici ve içgüdüsel bir sevgi uyandırmaya çalışmalıdır.’’('')
Bu konferans şöyle sona eriyor. \
“Vatanseverlik, özverinin, başkalarını sevmenin, fikre tapmanın
özel bir şeklidir. Onun için, insanı bayağılıktan kurtaran şeylere yö­
nelten, özveriliğe alıştıran her şey, her iyi ve yüksek duygu, yurt­
severliğe yol açar. Bu yolda ilerlemeyi kolaylaştırır, insan yurt­
severliğe yaklaşır, insan eğilim ve yüksek duygularının tümü, bir
ağaca benzetilirse, denilebilir ki, yurtseverlik , bu ağacın en yüksek
dalları üzerinde yetişen yüce bir duygudur. Bu duyguyu geliştirmek
için, o ağacın kökleri ve gövdesi ile de meşgul olmalı; bütün ağacı

(7) san, M. Ümit ve A/irn. 1329/1913, s. 87.
(8) A.R.C., .s. 94.
(9) Sân, M. Vutun tgn, 1329/1913, s. 34.