Page 194 - İçtimai Mektep

1 8 6
iş, bir faaliyet yalnız mevzuları itibariyle cemi­
yete, içtimai faaliyete, iktisadi devirlere ait
olup da faaliyetin tarzı itibariyle içtimai ve züm-
revi bir manzara göstermiyorsa ona içtimai
demek yanlış anlayışa sebep olur. [*]
Diğer bir misal Motessori’dir. O zengin ter­
biye felsefesinden tatbikata geçtiği zaman, kâ­
ğıtlardan, mukavvalardan ve tahtalardan bütün
bir gramer vücuda getirir. Çocuklarının göz­
lerini bağlar, kumaş parçalarını muayene etti­
rir, yahut tek ayak üzerinde durdurur ve ya­
hut bir iki dakika susmaya müracaat eder.
Acaba niçin? Bu münzevi ve mücerret müma-
reselerinin gerçek olan mahiyet ve kıymeti ne­
dir? Aynı zat meselâ bahçıvanlık gibi en haki-
katçi, en yaratıcı bir faaliyete çocukları sevk
ettiği zaman faaliyeti yalnız adali yahut bedii
manzarası ile anlar. Fakat asıl iktisadi manza­
rasını unutur. Çocuk yalnız işlemek için işler
ve güzel yapmak için yapar, fakat ne istifade
hâsıl olduğunu, hattâ ne ziyana girdiğini bil­
mez. Acaba bunun hikmeti nedir?.. Montessori
ile bu münferit ve mücerret idmanların her
hangi bir teşekkül olduğunu kabul edelim; fa­
kat bir faaliyetin her zaman bir intibak, bir
terbiye olduğunu kabul etmek için sebep yok­
tur. Ufak büyük çocuk tarlalarının bedii bir
hassasiyet temin edeceğini ve adali kuvvetleri
tenmiye edeceğini kabul edelim. Fakat çocukta
ziraat terbiyesi dediğimiz zirai şahsiyetin teşek­
külü ile alâkası var mıdır? Yoktur, çünkü zirai
faaliyet her şeyden ziyade iktisadi bir faali-
(*1 Ismayıl Hakkı, Hususi tedris usulleri, İs. A. Halit
Kütüphanesi, 1930.